BalrajSidhu7ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਪੱਕਣ ਵੇਲੇ ਬਾਬਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਗਤੇ ਆਣ ਪਰਗਟ ...
(15 ਫਰਵਰੀ 2020)

 

ਭੀਖ ਮੰਗਣੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਧੰਦਾ ਹੈਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤਿਆਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਸਮਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਗੈਰਤ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਢੀਠ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਮੰਗਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਹਨਤਾਂ ਅਤੇ ਦੁਰੇ-ਦੁਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇਮੰਗਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਰੈੱਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈਖੁਸ਼ਕ ਬਿਨਾਂ ਵਾਹੇ ਖਿਲਰੇ ਹੋਏ ਦਾਹੜੀ ਤੇ ਵਾਲ, ਗੰਦੇ ਟਾਕੀਆਂ ਲੱਗੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂਮੰਗਤੇ ਇਹ ਵੇਸ਼ ਭੂਸ਼ਾ ਸਿਰਫ ਮੰਗਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਘਰੇ ਤਾਂ ਨਹਾ ਧੋ ਕੇ ਲਿਸ਼ਕ ਪੁਸ਼ਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨਕਈਆਂ ਦੇ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨਮੰਗਤਿਆਂ ਮੰਗਣ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਕੋਈ ਟਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕੇ ਤੇ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸਾਹਮਣੇਮਸਜਿਦ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਮ’ ਤੇ, ਮੰਦਰ ਸਾਹਮਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮ’ ਤੇ, ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਡਰਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਇਹ ਦੂਸਰੇ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਘੁਸਣ ਦਿੰਦੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਗੱਲ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਟਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਹਾਰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਭੀਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਭਿਖਾਰੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹਾ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਕੇ ਮਿਣ ਮਿਣ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀਖ ਦਿੱਤੀ, ਭਿਖਾਰੀ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜ਼ਹਿਮਤ ਉਠਾਏ ਬਗੈਰ ਦੂਸਰੀ ਗੱਡੀ ਵੱਲ ਸ਼ੂਟ ਵੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈਵਿਚਾਰਾ ਦਾਨੀ ਉਡੀਕਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੀਖ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੈਂਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸੀਸ ਦੇਵੇਗਾਕਈ ਮੰਗਤੇ ਤਾਂ ਭੀਖ ਵਾਲੇ ਕਟੋਰੇ ਨਾਲ ਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਭੰਨਣ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾਮੰਗਤਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਗੈਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟ ਕੇ (ਅਪਾਹਜ ਬਣਾ ਕੇ) ਭੀਖ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ ਹਨਕਈ ਮੰਗਤੀਆਂ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨਪਤਾ ਨਹੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਨਸ਼ਾ ਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਤਪਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਹੱਡ ਕੰਬਾਉਂਦੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦਾ

ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੁਖੀ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ (ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ) , ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਮੰਗਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਅੱਡੇ ਹਨਹੁਣ ਤਾਂ ਮੰਗਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਬੈਸੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨਉਹ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਨਹੀਂਮੰਗਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਕਿਸਮ ਹੈ ਖੁਸਰੇਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਘਰੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ 25-30 ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਵੀ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨਜੇ ਕੋਈ ਭੀਖ ਨਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨੰਗੇ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨਦਿੱਲੀ ਟਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਉੱਤੇ ਜੇ ਕਿਧਰੇ ਕਾਰ ਦੀ ਬਾਰੀ ਲਾਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ 100-200 ਰੁਪਏ ਲਏ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਉੱਤਰਦੇਸਾਡੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਸਰੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈਇਸੇ ਕਾਰਨ ਖੁਸਰਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਲੱਥਾ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਮੰਗਤੇ ਪੱਕੇ ਹੱਡ ਹਰਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੇ ਡਰੋਂ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਪੱਕਣ ਵੇਲੇ ਬਾਬਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਗਤੇ ਆਣ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨਜੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਣੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਦੋ ਏਕੜਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਲੈ ਜਾਣਬਾਬੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਂ ਬੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮੈਂ ਬਾਹਰਲੇ ਘਰ ਇੱਕ ਕਹੀ ਤੇ ਝਾੜੂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀਜੇ ਕੋਈ ਮੰਗਤਾ ਆਉਣਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਹੁਣੇ ਕਣਕ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਉੰਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ ਫਟਾਫਟ ਆਹ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਕਿਆਰੀ ਗੋਡ ਦੇਜੇ ਮੰਗਤੀ ਆਉਣੀ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਆਹ ਚੁੱਕ ਝਾੜੂ ਤੇ ਵਿਹੜੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਬੱਸ, ਮੰਗਤੇ ਪੰਜਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬਕਈ ਮੰਗਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਨਕਲੀ ਜ਼ਖਮ ਬਣਾ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਹਨਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਝਗੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਫਹਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਮੇਲੇ ਉੱਤੇ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਭਲੀ ਹੱਟੀ ਕੱਟੀ ਮੰਗਤੀ ਆ ਕੇ ਦਰੀ ਵਿਛਾ ਕੇ ਲੰਮੀ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਧਰੰਗ ਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗੀਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਸੇ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਹੂੰਗਰਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਈਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਉਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਦਰੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੱਤਰਾ ਵਾਚ ਗਈ

ਕਈ ਲੋਕ ਪੁੰਨ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਕੋਟ ਜੈਕਟਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨਪਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਫਿਰ ਪਾਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਫਿਰਦੇ ਹਨਜੈਕਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਜੇ ਨਵੀਂ ਜੈਕਟ ਪਾ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ? ਨੱਬੇ ਫੀਸਦੀ ਮੰਗਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੈੱਗ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਮੰਗਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਰਲੇ ਹੋਏ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨਵੈਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੰਗਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ ਜੋ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਭੀਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇਗੀਜੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੰਸਥਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਯਤੀਮਖਾਨਾ ਜਾਂ ਖਾਲਸਾ ਏਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

*****

ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।)

(1940)

(ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਲਈ:This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)

About the Author

ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

Balraj Singh Sidhu (SP)
Email: (bssidhupps@gmail.com)
Phone: (91 - 95011 - 00062)

More articles from this author