“ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਉਜਾੜ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਖੰਡਰ ਪਈ ਇਮਾਰਤ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ ...”
(6 ਸਤੰਬਰ 2026)
ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਅਤੇ ਕੱਖੋਂ ਹੌਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 6 ਸਿਵੇ ਬਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 2.23% ਹੈ, ਪਰ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੁੱਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ 21% ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਰੰਡੇਪਾ ਹੰਢਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਵੱਸ ਮਾਪੇ ਖੂਨ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਦਿਆਂ ਬੇਵਸੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਖੌਫਨਾਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਬਾਊ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਰੂਹ ਵੀ ਕੰਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਬਾਪ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਧਸ ਗਿਆ। ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭੱਜ ਦੌੜ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਸਮਾਨ ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਵੇਚ ਕੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਝੱਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂ ਦੀ ਪੇਟੀ ਵੀ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਟੋਕਣ ’ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹੱਥ ਵੀ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਹਰਕਤਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪੈਣ ਉਪਰੰਤ ਦਮ ਤੋੜ ਗਈ। ਪਰ ਉਸ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਹੀ ਤਹੀ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਝੱਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਚੋਰੀਆਂ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਪ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਦੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਆਂਢ ਗਵਾਂਢ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਸੀ, “ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਤੋੜ ਲੱਗੀ ਐ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿਉ। ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਸੂਟੇ ਲਾ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦੇ ਸਕਾਂਗਾ।”
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਂਢ ਗਵਾਂਢ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 2000 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਬੜੇ ਤੇਜ਼ ਕਦਮੀ ਘਰੋਂ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸੁਰਖ ਸਨ ਅਤੇ ਪੈਰ ਵੀ ਥਿੜਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਾਪ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਐਦਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇੜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਪੁੱਤ ਦੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਘਰੋਂ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨੀ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਅੱਗੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਰੱਖੇ ਕੁਝ ਰੁਪਏ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਘਰੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਰਥੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਮੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਧੁੱਤ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਫੜਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਉਜਾੜ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਖੰਡਰ ਪਈ ਇਮਾਰਤ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ, ਸੁੰਨਾ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਆਪਣਾ ਝੱਸ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਜੁਗਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਿੰਜਾਂ, ਫੁਆਇਲ ਪੇਪਰ, ਮਾਚਸ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਿਹਾ ਸਮਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਠਿਕਾਣਿਆ ’ਤੇ ਲੁਕੋ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤੀ ਨੇ ਪੰਜ ਕਤੂਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਨੇ ਸਰਿੰਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਤੂਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਘੋਲ ਕੇ ਟੀਕੇ ਲਾ ਲਏ। ਕਤੂਰੇ ਤਾਂ ਦੋ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਏ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇੜੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਬਾਪ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤਕ ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਟੱਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੇ ਟੋਕਾ ਟਾਕੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਘਰ ਪਏ ਗੰਡਾਸੇ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ’ਤੇ ਵਿਆਹੀਆਂ ਵਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰੋਂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਪੇਕੇ ਘਰ ਆਈਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਾਯੂਸ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਭਰਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਟੁੰਨ ਹੋਏ ਘਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਨਿੰਮੋਝੂਣੇ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦੇ ਕੇ ਤੋਰਿਆ। ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖੜੀ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਸੰਬੰਧੀ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨਸ਼ੇੜੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟਾਂ ’ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਦਿਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹੀ।
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਚਾਟ ’ਤੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਨਸ਼ੇੜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਵੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਘਰ ਦਾ ਸਮਾਨ ਵੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੈਸਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਖਣੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਏ।
ਟਾਂਡਾ ਉੜਮੁੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨੇ ਚਿੱਟਾ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਬਾਪ ਤੋਂ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਬਾਪ ਨੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਲਾ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਇਨਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਉਸਨੇ ਇੱਟ ਨਾਲ ਬਾਪ ਦੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਸ਼ੇੜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ।
ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਬਾਪ ਪੋਟਾ ਪੋਟਾ ਦੁਖੀ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋਕੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਡਿਗਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਸੰਬੰਧੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁੰਡਾ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਡਿਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਾਪ ਨੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਘੜੀਸ ਕੇ ਸੜਕ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਰ ਦਿਉ। ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਜਾਂ ਟਰੱਕ ਥੱਲੇ ਆ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਭੁੱਬੀਂ ਰੋ ਪਿਆ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਜਾੜ ਥਾਂ ’ਤੇ ਤਿੰਨ ਨਸ਼ੇੜੀ ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੱਲਾਂਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਾਲ ਲੁੜ੍ਹਕ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਅੱਗੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪੱਤਰਾ ਵਾਚ ਗਏ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੋਗੀ ਹਵਾ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੋਗੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧੜੇਬੰਦੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋਣਾ ਅਤਿਅੰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (sarokar2015@gmail.com)

























































































































