“ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਅੱਜ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ...”
(13 ਜੁਲਾਈ 2026)

ਕੁਰਾਹੇ ਪਈ ਜਵਾਨੀ, ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਨੌਜਵਾਨੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਣਮੁੱਲਿਆ ਸਰਮਾਇਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਮੁਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਜਵਾਨੀ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਣਖ-ਆਬਰੂ ਲਈ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਟੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾੜਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਿੱਟੇ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੋਂਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਵੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੀ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਗੈਂਗਸਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਪ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਅਰਥੀ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਚੁੱਕਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤ ਹੱਥੀਂ ਸਿਵਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰਨੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਐ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰੋ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਤਰਸ ਕਰ ਲਓ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਉਜਾੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਿਲ ਮੁਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣੀਆਂ। ਠੀਕ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਸੱਤਿਆਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਐ ਸੁਦਾਗਰੋ ਯਾਦ ਰੱਖਿਓ, ਬੁੱਢੀ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਦੁਰ ਅਸੀਸਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਵੀ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਾਂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਲੋਕ ਹਾੜ੍ਹੀ ਵੱਢਣ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਪੋਸਤ ਲੈ ਲੈਂਦੇ, ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਫੀਮ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਸ਼ਾ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁੱਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੇ ਜਵਾਨੀ ਢੇਰ ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖੀ। ਅੱਜ ਸਾਡੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੁੱਛੋ ਉਹਨਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਣੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਹੂਕਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵੀਰੋ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਮਝੋ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਜੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਹੋਣ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਣਹਾਰ ਗੱਭਰੂ ਮੁੜ ਛਿੰਝਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ, ਕਬੱਡੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਣ, ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ।

*     *    *

ਸਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਬੋਤਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦੀ ਸ਼ਕੰਜਵੀ ਪੀਣ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਿੰਕਸ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਸਟਿੰਗ ਨਾਂ ਦਾ ਡਰਿੰਕ ਬਹੁਤ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ, ਜਿਹੜੇ ਇਸਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅੱਜ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤਕ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਇਸ ਡਰਿੰਕ ਦੀ ਅੰਧਾਧੁੰਦ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰੂ ਡਰਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਗਈ। ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ ਮਤੇ ਪਾਏ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਣੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੇਚੇਗਾ ਤਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੂਲਿਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਪਬਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਬਣੇ ਵਾਸ਼ਰੂਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਪਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰੂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੀ? ਹਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਕਦੋਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਟਿੰਗ ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਡਰਿੰਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਚੂਨ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰੇਆਮ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਕਰੀ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪੇਟੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਡਰਿੰਕਸ ਦੀਆਂ ਡੀਲਰ ਤੋਂ ਲਈਆਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘਾਤਕ ਹੈ? ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸਟਿੰਗ ਹੀ ਪੀਂਦੇ ਨੇ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਚਾਂਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਜੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਲੈਣਗੇ। ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।

ਦੇਖੋ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਾਂ ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਹਾਂ, ਕੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਟਿੰਗ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਰੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ ਤਾਂ ਤੋੜ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਬੰਦ ਕਰਵਾਵੇ? ਮਾਪੇ ਵਿਚਾਰੇ ਕੀ ਕਰਨ? ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਕੂਲਿਪ ਵਰਗੇ ਮਾੜੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣ। ਪਰ ਮਾਪੇ ਵਿਚਾਰੇ ਬੇਵੱਸ ਨਜ਼ਰ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਸਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਮੁੜਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਹੜੇ ਟਾਈਮ ਰੋਕੀਏ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ। ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰੇਆਮ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘਾਤਕ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਨਸ਼ੇ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਵਿਚਾਰੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਹਨ, ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਹਨ। ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਅੱਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਾਰਸ ਬਚ ਸਕਣ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਲੱਸੀ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ-ਪਾਣੀ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਦਾਰਥ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾੜੇ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣ। ਲੰਘਿਆ ਵੇਲਾ ਮੁੜ ਕੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਅੱਜ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰੂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਜੰਗ ਲੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕਰਵਾਉਣ, ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਖਾਣਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੈ।

*       *       *       *       *

ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ:  (sarokar2015@gmail.com)