“ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ...”
(23 ਜੂਨ 2026)
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, “ਮਹਾਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਰੇ ਅੱਖਰ” ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 33 ਹਰਿਆਣਵੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 99 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੁਮੁਕਤ ‘ਮਾਨਵ’, ਆਈਪੀਐੱਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਮਨਿਵਾਸ ‘ਮਾਨਵ’ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਡਾ. ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਸੌਰਭ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ, ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਸੁਰੇਂਦਰ ਬਾਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ 121 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹275 ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। --- ਡਾ. ਵਿਜੇ ਗਰਗ
ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਅੱਖਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। “ਮਹਾਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਰੇ ਅੱਖਰ” ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਜੀਵੰਤ ਹਰਿਆਣਵੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਢੁਕਵੀਂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ- ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ।
ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ‘ਸੌਰਭ’ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ‘ਸੌਰਭ’ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 33 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 99 ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਰਿਆਣਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਰੂਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਹਰਿਆਣਵੀ ਸਾਹਿਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ, ਰਾਗਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸਦੀ ਸੰਖੇਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਰਚਨਾ ਇੱਕ ਘਟਨਾ, ਭਾਵਨਾ, ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ, ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤਾਂ, ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ। “ਤੜਕਾਈ ਕੀ ਮਾਂ” ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। “ਇੱਜ਼ਤ ਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ” ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। “ਬਹੁ ਬਿਹਾਰ ਕੀ” ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖਪਾਤਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ “ਮਾਟੀ ਕੀ ਸੋਧ” ਅਤੇ “ਘੁੰਘਾਟ ਔਰ ਘੜੀ” ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਿਆਣਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੁਭਾਅ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਕਲੀਪਨ ਜਾਂ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਪਾਠਕ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਡੁੰਘਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਜੋ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ- ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹਰਿਆਣਵੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਵੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਹਰਿਆਣਵੀ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਕਮੀ ਵਜੋਂ।
ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸੰਗਤੀਆਂ ’ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। “ਦੋਗਲਾ”, “ਕਾਗਜ਼ੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ”, “ਲੀਡਰ”, ਅਤੇ “ਕ੍ਰਾਊਡ ਐਂਡ ਲੀਡਰ” ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪਖੰਡ, ਦਿਖਾਵਾ ਅਤੇ ਖੋਖਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿੱਪ ’ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। “ਧੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ”, “ਸ਼ੇਰਨੀ ਮਾਂ”, ਅਤੇ “ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ” ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਸਵੈਮਾਣ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬੇਲੋੜੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਚਿੱਤਰਣ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਦੋਵੇਂ ਲੇਖਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਤਨ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਉਭਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਰਾਮਨਿਵਾਸ ‘ਮਾਨਵ’ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ, ਇਸਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਰੇਂਦਰ ਬਾਂਸਲ ਦਾ “ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਨਈ ਸਾਧੂਵਾਦ” ਇਸ ਯਤਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, “ਮਹਾਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਰੇ ਅੱਖਰ” ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਰਿਆਣਵੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਖਾਲੀਪਣ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਤਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮੌਜੂਦਾ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਰਚਨਾ ਹੈ।
“ਮਹਾਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਰੇ ਅੱਖਰ” ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਯਤਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਵੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ:
ਸਿਰਲੇਖ: ਮੇਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮੇਰੇ ਅੱਖਰ (ਹਰਿਆਣਵੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਪ੍ਰਗਿਆਨਸ਼ਾਲਾ, ਆਰ.ਕੇ. ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (ਰਜ਼ਿ), ਭਿਵਾਨੀ (ਹਰਿਆਣਾ), ਭਾਰਤ।
ਆਈਐੱਸਬੀਐੱਨ: 978-81-998644-4-3, ਕੀਮਤ: ₹275/-
ਪੰਨੇ ਨੰਬਰ: 121, ਉਪਲਬਧਤਾ: ਔਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਔਫਲਾਈਨ
ਕਿਵੇਂ ਖਰੀਦਣਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ/ਸੰਪਾਦਕ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।
ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰ: 94665 -26148, 70153 -75570, ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ:
ਗੂਗਲ ’ਤੇ ਸਰਚ ਕਰੋ- “ਮਾੜ੍ਹੀ ਮਾਟੀ ਮਾੜ੍ਹੇ ਅੱਖਰ” ਕਿਤਾਬ।
https://store.pothi.com/book/dr-satywan-saurabh-mhaaree-maatee-mhaare-aakhar/
(ਵਿਜੇ ਗਰਗ: ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ) ਪਤਾ: ਸਟਰੀਟ ਕੌਰ, ਚਾਂਦ ਮਾਰਗ, ਮਲੋਟ, ਪੰਜਾਬ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (sarokar2015@gmail.com)


















































































































