“ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਡੁੱਲ੍ਹਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਤਰਾ ਲਹੂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ...”
(20 ਸਤੰਬਰ 2026)
ਸੜਕ ਕੇਵਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸੜਕ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੱਸੀ, ਮੁਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੱਸੀ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਕੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ? ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਲਹੂ ਦੇ ਧੱਬੇ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਲਹੂ ਸੁੱਕਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਮਝ ਲਵੋ ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੁੱਕਣਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਤਨ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਅਖਬਾਰ ਖੋਲ੍ਹੋ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਤਿੰਨ ਖਬਰਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮੌਤ, ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸੇ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਖਬਰਾਂ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੀਜੀ ਨੂੰ ਹਾਦਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਗਲੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੀਜੀ ਖਬਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਖਬਰਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੀਜੀ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਂ-ਅਰਥੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਂ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ। ਹਰ ਦਸ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਦਾ ਅੰਤ ਮੌਤ। ਇਹ ਅਨੁਪਾਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਹੈ, ਸੜਕ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਜਾਂ ਅਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਇੰਨੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕੀ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦੁਰਘਟਨਾ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ।
ਕੇਂਦਰੀ ਭੂ-ਤਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵੱਲੋਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਕੜਾ ਤਕ ਕੇਂਦਰੀ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਬੇਈਮਾਨੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਹੀ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਵੋ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਈ ਗਤੀ, ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਗੱਡੀ, ਓਨੀ ਵੱਡੀ ਮਰਦਾਨਗੀ। ਇਸ ਹੰਕਾਰ ਨੇ ਅਠਵੰਜਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਟਰੈਕਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਤਨ ਹੈ। ਸਿਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਬਣਿਆ ਟੋਪ ਸਾਨੂੰ ਬੋਝ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੇਟੀ ਸਾਨੂੰ ਬੰਧਨ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਕਿਸੇ ਸੜਕੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਬਦਲੇਗੀ। ਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਹੂ ਡੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਸਿਰਫ ਚੂਨਾ ਫੇਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੁਟੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੇ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਹੜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਸੜਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਧ, ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗਤੀ ਰੋਧਕ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਪੱਟੀਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਜਨੀਅਰ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਸੜਕ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਰਥੀ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਖੂਨ ਨੂੰ ਵਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਸਾਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚੀਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਵੋ ਸਮਾਜ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਇੱਕੀ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਮਾਊ ਪੁੱਤ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਖੁੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੱਕ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟਰੌਮਾ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਘਾਟ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ, ਹਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਂਝੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰ-ਟੋਪ ਦੇ ਵਾਹਨ ਨਾ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿਖਾਈਏ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੇਟੀ ਲਾਉਣੀ ਸਿਖਾਈਏ। ਹਰ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ’ਤੇ ਗਤੀ ਮਾਪਕ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਦੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ। ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਗਿਆ-ਪੱਤਰ ਤਤਕਾਲ ਰੱਦ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਤਹਿਸੀਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦਸਾਂ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਦਮਾ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਸਰਜਨ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੇ ਕਿ ਉਹ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ, ਹਾਦਸਾ ਗ੍ਰਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣੇਗਾ। ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਡੁੱਲ੍ਹਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਤਰਾ ਲਹੂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਤਮ-ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਮਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਨਾ ਜਾਗੇ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਅਖਬਾਰ ਵੀ ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਛਾਪੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਸਾਡੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਦਤ ਬਣੀ ਮੌਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੜਕ ’ਤੇ ਮਰਨਾ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ, ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (sarokar2015@gmail.com
