“ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ...”
(8 ਮਾਰਚ 2026)
ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਐੱਸ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੀ.ਈ. ਫੰਡ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਹੈਰਿਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਵਰਲਡ ਇਕਨੌਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਯੰਗ ਰਿਸਰਚਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੌਸਟਨ (ਅਮਰੀਕਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫੈਲੋ, ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਨਹਟਨ (ਅਮਰੀਕਾ) ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਲੇਬਰ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਬੋਨ (ਜਰਮਨੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ, ਪੇਰੂ, ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ, ਬਰਮੂਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਸਪੇਨ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਚੀਨ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਆ ਸਮੇਤ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਕਾਸ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਦਹਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਪਛੜੇਪਣ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਹੁਣ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਨਾਰਨੌਲ (ਹਰਿਆਣਾ) ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਲਗਾਓ ਹੈ।
ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਮੁਟਿਆਰ ਵਕਾਰੀ ਡਾ. ਐੱਸ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. (ਅਮਰੀਕਾ) ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਇਸ ਸਿਖਰਲੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਦਸ ਮੈਂਬਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਵੁਮੈਨ ਐਂਡ ਜੌਬਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਪੀਐੱਫ-ਇੰਪੈਕਟ ਕੰਸਰਟੀਅਮ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਪੈਕਟ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਧਾਰਤ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਬ੍ਰੈਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਗਵਰਨੈਂਸ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਮੇਟੀਆਂ, “ਵੀ-ਡਿਫਾਈਨ” ਅਤੇ” ਵੀ-ਕਨੈਕਟ” ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਸਿਧਾਰਥ ਰਾਮਲਿੰਗਮ, ਜੋ ਕਿ ਬੀ.ਸੀ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੋਸਟਨ (ਅਮਰੀਕਾ) ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. (ਅਮਰੀਕਾ) ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਸਧਾਰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਜੇਬ ਖਰਚ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਰੁਪਇਆ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਸੜਕ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਖਰੀਦਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ ਟਿਊਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਸੀਬੀਐੱਸਈ 10+2 (ਨਾਨ-ਮੈਡੀਕਲ) ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 94.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨਾਰਨੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਹੁਣ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਿਖਾਵੇ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰਦੀ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਮੈਟਰੋ ਜਾਂ ਏਸੀ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਈਕਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਐਕਟਿਵਾ ਚਲਾਉਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਡਾ. ਰਾਮ ਨਿਵਾਸ ‘ਮਾਨਵ’ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਕਾਂਤਾ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਐੱਮਏ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ: ਇੱਕ ਐਮਏ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ), ਇੱਕ ਐੱਮਫਿਲ, ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਨਹੈਟਨ (ਅਮਰੀਕਾ), ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਤੋਂ ਪੀਐੱਚਡੀ।
ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 10+2 ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਆਨਰਜ਼) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮਏ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧ), ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਐੱਮਏ (ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ) ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਐੱਮਏ (ਗਣਿਤ) ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐੱਮਏ (ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ) ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ: ਰੌਚੈਸਟਰ, ਬਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ-ਮੈਡੀਸਨ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਚਡੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਛੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਨਹਟਨ (ਨਿਊਯਾਰਕ) ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ: ਇੱਕ ਐੱਮਏ (ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ), ਇੱਕ ਐੱਮਫਿਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀਐੱਚਡੀ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤਾਰਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਵੀਡਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੇ ਬੀਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ’ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੀਈ ਫੰਡ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਹੈਰਿਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰਿਸਰਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਵਰਗੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੀਐੱਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਡਾ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੀ, ਪਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦਿਆਂ। ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ, ਪਛੜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਤਕ ਦੇ ਸਫਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ (ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ) ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਟੀਚਿਆਂ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਗੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਆਪਣੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ ਨਾ ਥੋਪੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿਤਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਖੁਦ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਇੰਜਨੀਅਰ ਬਣਨ, ਜੋ ਕਿ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜੇਕਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਕਰੀਅਰ ’ਤੇ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿਧਾਰਥ ਰਾਮਾਲਿੰਗਮ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਧੀ, ਮਿਲੀ (ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ) ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਧੀ, ਡਾ. ਐੱਸ. ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ’ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (