“ਅੱਜ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਰੁਕਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਹੀ ਲਿਆ। ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ...”
(2 ਫਰਵਰੀ 2026)

ਕਈ ਵਾਰ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਬਰੇਕ ਵੱਜਦੀ-ਵੱਜਦੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ। ਰੁਕਣ ਲਗਦਾ ਤਾਂ ਮਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ। ਹੌਲੀ ਹੋਇਆ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਫੜ ਲੈਂਦਾ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਹੀ ਪੁੱਛ ਲਵਾਂ। ਹਰ ਵਾਰ ਇਹੋ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬਰੇਕ ਮਾਰਦਾ-ਮਾਰਦਾ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਈ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ।

ਮੇਰੀ ਬਲਦੇਵ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਵੇਲੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੇਲੇ ਮੁਲਾਕਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਪੱਚੀ-ਛੱਬੀ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਰੋਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ-ਗਿਲਣ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਿਲਿਆ ਬੰਦਾ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ’ਤੇ ਚਿਰ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵੀ ਇਹੋ-ਜਿਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪਹਿਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਚੋਣ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਗੱਲ ਰਸਮੀ ਹੈਲੋ-ਹਾਏ ਅਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹੀ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਰੱਕ ਹਾਲੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੀਬੀਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰਜ਼ਾਈਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਪੋਲਿੰਗ ਬੂਥ ’ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਹਿ ਕੇ ਘਰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਗੱਲਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੇਵ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਮੁੱਖ ਸੜਕ ’ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਾਪੂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ। ਨੌਕਰੀ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਾਪੂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਸੀ।

“ਵੀਰ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਗੇੜਾ ਮਾਰਨਾ ਪੈਣਾ। ਜੁਆਕ ਛੋਟੇ ਹਨ। ਬੇਬੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਸਾਜ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਵਖਤੇ ਹੀ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।” ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਅਧੀਨਗੀ ਜਿਹੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਬੇੜ ਕੇ ਸੌਂਵਾਂਗਾ। ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਜਵਾਨ ਨਾਲ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਪੋਲਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਇਓ।” ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕੋਰੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਾਟ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਕਿੱਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਡਿਊਟੀ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਦੋ ਬੂਥ ਸਨ। ਇੱਕੋ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੋਲਿੰਗ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਨ।

ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਓਪਰੀ ਥਾਂ, ਦੂਜਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਮੋਹਰੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਪੰਗਾ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਿੱਬੜ ਜਾਵੇ। ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੁਖਾਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਲਾਈਟ ਦੌੜ ਗਈ। ਗਰਮੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਖਾਕੀ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਮੋਮਬੱਤੀ ਕੱਢ ਕੇ ਜਗਾਉਣ ਹੀ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮੰਜੇ ਵੱਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਚਲਦੇ ਕੂਲਰ ਦੇ ਮੋਹਰੇ ਵਾਲਾ ਮੰਜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੂਲਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਵਰਗੀ ਛੂਕਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਰਗੀ ਹਨੇਰੀ ਵਰਗੀ ਹਵਾ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ। ਜਾਗੋ-ਮੀਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸੇ ਮਾਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਮੈਂ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਮੋਟਰ ਚਲਾ ਲਈ।

ਹਾਲੇ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬਲਦੇਵ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਘਰੋਂ ਦੋ ਪਰਾਉਂਠੇ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਨਾਲ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਥਰਮਸ ਵੀ ਸੀ। ਪੋਲਿੰਗ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਪੋਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਿਰ ਖੁਰਕਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਸਿਵਾਏ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਰੇਕ ਦੇ। ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਕੇ ਡੱਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਤੜਕਸਾਰ ਅਸੀਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਏ। ਬਲਦੇਵ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਫਿਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਈ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਆ ਗਈ।

ਅੱਜ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਰੁਕਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਹੀ ਲਿਆ। ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੁਕਾਨ ਹੁਣ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੈ। ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨ ਸਮੇਤ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚਕੇ ਸੁਰਖਰੂ ਹੋਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹੀਂ ਪੈਰੀਂ ਮੁੜਦਿਆਂ ਰੇਸ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਭਾਰਾ-ਭਾਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

*       *       *       *       *

ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)